Return to Articles

Karpaz Yarımadası Rehberi: Altın Kumsal ve Zafer Burnu

Karpaz Yarımadası Rehberi: Altın Kumsal ve Zafer Burnu

Kıbrıs'ın kuzeydoğusunda denize doğru uzanan ince kara parçası olan Karpaz Yarımadası, adanın en az değişmiş köşesi sayılır. Şerit yer yer öyle daralır ki yolun bazı noktalarında hem sağda hem solda deniz görünür. Kuzey kıyı rüzgâra daha açıktır; güneyde su çoğu gün daha durgun durur, aynı öğleden sonra iki ayrı denize girmek mümkündür. Karpaz Yarımadası'nı ayıran şey yalnızca coğrafyası değil, temposudur: trafik seyrekleşir, köyler küçülür, tarlaların yerini makilik ve otlak alır.

Güzergâhı önceden zihinde kurmak gezinin akışını değiştirir. İskele'den kuzeydoğuya çıkan yol Yenierenköy'ü geçtikten sonra Dipkarpaz'a, oradan da yarımadanın ucundaki Zafer Burnu'na ulaşır; duraksız sürüş bile bir buçuk saatin üzerindedir. Erken yola çıkmakta yarar var, çünkü uçtan dönerken aynı mesafeyi bir kez daha katetmek gerekir. Yarımadaya çıkanların çoğu bu nedenle İskele'yi başlangıç noktası sayar; Spoint Construction'ın aynı kıyıda geliştirdiği VivaMore da bu güzergâhın hemen başında kalıyor.

Yolun karakteri Yenierenköy'den sonra belirgin biçimde değişir. Asfalt daralır, iki yanda keçiboynuzu ve zeytin ağaçları sıklaşır, aralarda taş duvarlarla çevrili küçük tarlalar belirir. İlkbaharda otlar diz boyu yükselir, kırmızı gelinciklerle sarı papatyalar bütün eğimi kaplar; temmuzda aynı yamaçlar saman rengine döner ve havada kekik kokusu ağırlaşır. Sonbahar yağmurlarının ardından toprak birkaç hafta içinde yeniden yeşerir; yarımadayı iki ayrı mevsimde görenlerin aynı yerden söz ettiklerine inanmakta zorlanması bundandır. Arada bir sürü yolu kapatır, çoban elini kaldırır, siz de beklersiniz.

Dipkarpaz'ı geçince tabelalar sizi Karpaz Millî Parkı'na yönlendirir. Dipkarpaz Millî Parkı adıyla da anılan koruma alanı, köyden adanın en uç noktası olan Zafer Burnu'na kadar uzanır ve yaklaşık dokuz bin beş yüz hektarlık bir alanı kapsar. İçeride asfalt yer yer stabilize yola bırakır; hız düşer, dikkat artar. Yapılaşmanın neredeyse hiç olmayışı, denizin renginin uzun uzun izlenebildiği kıyı bölümleri bırakır geride. Yaz ortasında bile uzunca bir süre hiçbir araca rastlamamak olağandır.

Parkın en bilinen sakinleri, serbestçe dolaşan Karpaz eşekleridir. Yol kenarında tek tek ya da küçük gruplar hâlinde beklerler; araçlara alışkın oldukları için yaklaşmakta tereddüt etmezler. Onları beslemek zararsız görünür ama değildir: ekmek, bisküvi ve tuzlu atıştırmalıklar sindirim sistemlerine uygun düşmez, üstelik yem bekleyen hayvan yola çekilir. Doğrusu camı kapalı tutmak, korna çalmamak ve sürüye mesafe bırakıp yavaş geçmektir. Yanında yavrusu olan bir dişiyle yavrusunun arasından geçmeyin; huzursuz olduklarında çifte atabilirler.

Karpaz Yarımadası'nın simgesi Altın Kumsal, adını kumun sıcak sarı tonundan alır. Sahile bir tepenin ardından inilir; son virajda kıyı bir anda bütün genişliğiyle açılır ve kumsalın kilometrelerce sürdüğü görülür. Kum tanesi iridir, ayak altında gıcırdar; rüzgârlı günlerde tepeciklerin sırtında ince dalgacıklar oluşur. Arkada tesis sırası yerine kum tepecikleri ve dikenli kıyı bitkileri vardır, bu yüzden gölge için şemsiye getirmek gerekir. Suya girerken acele etmemek iyi olur: zemin epeyce ilerleyene kadar sığ kalır, rüzgârlı havadaysa kıyıya paralel bir akıntı hissedilebilir.

Bu kumsalın altın rengi kadar belirleyici bir başka özelliği var: deniz kaplumbağalarının yuva alanı olması. Kıbrıs kıyılarına yumurta bırakmak için hem iri baş kaplumbağa hem de yeşil kaplumbağa gelir; yuvalama genellikle mayıstan ağustosa uzanan aylara denk düşer. Bu dönemde kumda çukur açmak, sahile araç sürmek, gece ışık tutmak ya da işaretlenmiş kafesli alanlara yaklaşmak yuvaların başarısını doğrudan düşürür. Yavrular denizin yönünü ay ışığının suda yaptığı parlaklıktan bulur; karadan gelen tek bir el feneri bile onları ters tarafa çekebilir. Şemsiye çubuğunu kuma saplarken bile altında bir yuva olabileceğini hatırlamak yerinde olur.

Kıyı yolunu sonuna kadar izleyenler Apostolos Andreas Manastırı'na varır. Yapı, Zafer Burnu'na yaklaşan son kilometrelerde denize bakan bir düzlükte durur; avlusundaki ayazma, geleneğe göre Havari Andreas'ın asasını toprağa vurmasıyla ortaya çıkan suya işaret eder. Manastırın en eski bölümü bu suyun başındaki küçük şapeldir ve on beşinci yüzyıla tarihlendirilir; yapının büyük kısmı on sekizinci, dışarıdan görünen cephe ise on dokuzuncu yüzyılda eklenmiştir. Uzun yıllar bakımsız kalan manastır kapsamlı bir onarımdan geçti ve yeniden ziyarete açıldı. İçeride ses alçalır; kıyıdan gelen rüzgârın uğultusu duvarlar arasında başka bir tona bürünür.

Zafer Burnu'nda kara birkaç kayalıkla biter; ötesi açık denizdir, ufukta küçük adacıklar seçilir. Bu uç noktanın yakınında adanın bilinen en erken yerleşim izlerinden biri kazılmıştır; buranın insan hikâyesi göründüğünden çok daha eskiye uzanır. Dönüşte Dipkarpaz'a uğramak günü tamamlar: köy evleri taş ve kerpiç karışımıdır, kahvehanenin önündeki sandalyeler hemen her mevsim dışarıda durur. Köyden kısa bir sapmayla ulaşılan Ayfilon Kilisesi'nin kalıntıları ve az ötedeki Afendrika antik yerleşiminin taşları, bu kıyının yalnızca doğasıyla anılamayacak kadar katmanlı olduğunu gösterir. Kahvaltı sofrasına çoğunlukla yerel üretim gelir: hellim, zeytin, ev reçeli, taş fırın ekmeği.

Karpaz Yarımadası'na çıkmadan önce birkaç hazırlık bütün günü rahatlatır. Depoyu Yenierenköy'den önce doldurmak akıllıca olur; uca yaklaştıkça istasyon aralıkları açılır. Kişi başı en az iki litre su alın, dönüş için gün ışığını hesaplayın; park içindeki yollar aydınlatmasızdır ve karanlıkta hayvanları fark etmek güçleşir. Sinyalin zayıfladığı kesimler olduğundan haritayı çevrimdışı indirmek işe yarar. Geride yalnızca ayak izi bırakmak ise burada bir nezaket kuralı değil, doğrudan koruma meselesidir: çöpü poşetleyip yanında götürmek, patikaların dışına araç sokmamak ve bitki koparmamak, yarımadanın bugünkü hâlini yarına taşıyan en basit davranışlardır.

Our Other Articles

UPTOWN projects contact image
MEET SPOINT
BIG IDEAS BEGIN WITH SOLID FOUNDATIONS
Contact Us
Let Us Call You Call Now
decorative lines pattern